για την Λαμία και την περιοχή της Φθιώτιδας
Καλώς ήρθες ! Login
Πρωτότυπο Θέμα
Φόρουμ Σκουπίδια, Ανακύκλωση 
Θέμα "Αλήθειες για την διαχείριση των απορριμμάτων" 
Συγγραφέας Στέφανος Σταμέλλος 
Ημερ. καταχώρησης 11/30/2020 3:22:47 PM 
Κείμενο Αφιερωμένο στην "Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Μείωσης Αποβλήτων - European Week for Waste Reduction (EWWR) 21-29/11/2020"

"Αλήθειες για την διαχείριση των απορριμμάτων"- διαδικτυακή συζήτηση

Διαβάστε απομαγνητοφωνημένα αποσπάσματα από τη διαδικτυακή συζήτηση, που διοργάνωσε η Κίνηση Πολιτών waste.gr με θέμα: «Αλήθειες για την διαχείριση των απορριμμάτων». Στη συζήτηση συμμετείχαν και απάντησαν στις ερωτήσεις οι:
1. Αντώνης Μαυρόπουλος, χημικός μηχανικός, πρώην πρόεδρος επί 12 χρόνια της Διεθνούς Ένωσης Στερεών Αποβλήτων,
2. Γεράσιμος Λυμπεράτος, χημικός μηχανικός, καθηγητής του ΕΜΠ και πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Χαλανδρίου,
3. Αλέξανδρος Πνευματικός, πρώην δήμαρχος Κορίνθου,
4. Σταύρος Αργυρόπουλος, πρώην δημοτικός σύμβουλος Σπάρτης, επιχειρηματίας – βιοτέχνης και
5. Θανάσης Πετράκος, πρώην βουλευτής και περιφερειακός σύμβουλος Πελοποννήσου
Η waste.gr είναι μια Κίνηση Πολιτών με ειδικό ενδιαφέρον για τη διαχείριση των απορριμμάτων. Στόχος της είναι να δράσει ως καταλύτης στην ελληνική κοινωνία ενημερώνοντας το ελληνικό κοινό και προωθώντας την ταχύτερη προσαρμογή μας στην ορθολογικότερη διαχείριση απορριμμάτων,, φιλικότερη προς το περιβάλλον και οικονομικότερη από τα σημερινά κόστη.
[Η απομαγνητοφώνηση και η παράθεση των αποσπασμάτων έγινε με προσωπική δική μου ευθύνη – Στέφανος Σταμέλλος]
1. Οι απαντήσεις του κ Αντώνη Μαυρόπουλου
Ε ρ ώ τ η σ η : κ Μαυρόπουλε, ποιες είναι οι σύγχρονες τάσεις και οι προβληματισμοί για τη διαχείριση των απορριμμάτων
Α π ά ν τ η σ η : Είμαστε σε μια περίοδο που, αυτό που λέμε διαχείριση στερεών αποβλήτων και διαχείριση οικιακών απορριμμάτων, επανακαθορίζεται πλήρως. Νομίζω ότι μετά από δέκα – δεκαπέντε χρόνια θα έχουν επανακαθοριστεί, σε πολύ μεγάλο βαθμό, και αυτό και οι πρακτικές διαχείρισης, αλλά και η ίδια η έννοια απόβλητα. Γιατί γίνεται αυτό. Αυτό γίνεται γιατί έχουμε τέσσερις μεγάλες τάσεις, που αλληλεπιδρούν και διαμορφώνουν ένα νέο τοπίο.
Πρώτη μεγάλη τάση είναι αυτό που λέμε Κυκλική Οικονομία. Είναι δηλαδή η προσπάθεια να έρθει η διαχείριση των στερεών αποβλήτων πιο κοντά στη διαχείριση των πόρων και να γίνει κομμάτι της. Είναι η προσπάθεια επάνω στην Ευρωπαϊκή Ένωση να ανακυκλώσουμε, να ανακτήσουμε και να επαναχρησιμοποιήσουμε όσο γίνεται περισσότερα από τα υλικά που χρησιμοποιούμε, για να μειώσουμε την εξάρτησή μας από εισαγωγές. Είναι η προσπάθεια να ξανασχεδιάσουμε τη βιομηχανία και τη βιομηχανική παραγωγή, με στόχο να πετύχουμε μεγαλύτερη βιωσιμότητα και μακροπρόθεσμη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων.
Η δεύτερη τάση που επανακαθορίζει τη διαχείριση αποβλήτων, είναι αυτό που λέμε ρύπανση της θάλασσας από τα πλαστικά. Η πλαστική ρύπανση της θάλασσας εξελίσσεται σε μια πλανητικού μεγέθους πρόκληση, αντίστοιχη της κλιματικής αλλαγής, και στο βάθος χρόνου είναι προφανές ότι ο μόνος τρόπος να αντιμετωπιστεί είναι όχι να κυνηγάμε να βγάλουμε τα πλαστικά από τη θάλασσα, αλλά να περιορίσουμε δραστικά τις διαρροές πλαστικών προς τη θάλασσα, και την κατανάλωση πλαστικού πιθανόν. Υπό την έννοια αυτή, αυτή η τάση μας αναγκάζει να επανακαθορίσουμε τη σχέση μας με το πλαστικό σαν υλικό. Το πλαστικό είναι τόσο πολύ πετυχημένο που, όπως καμιά φορά λέω, είναι λάθος να λέμε ότι υπάρχει πλαστική ρύπανση.
Ζούμε σε ένα διαρκώς επεκτεινόμενο πλαστικό μάτριξ μέσα στο οποίο εμπεριέχεται καμιά φορά και λίγο φύση. Αυτή είναι η ανθρώπινη ζωή. Και γι’ αυτό πρέπει τελείως να επανακαθορίσουμε τη σχέση μας με το πλαστικό έχοντας στο μυαλό μας ότι δεν είναι εύκολο να απαλλαγούμε απ’ αυτό, αλλά δεν γίνεται βιώσιμο να συνεχίσουμε όπως πάμε.
Η τρίτη τάση είναι αυτό που λέμε το τέλος της βρόμικης ανακύκλωσης. Είναι η τάση η οποία ξεκινάει απ’ την Κίνα και έχει αγκαλιάσει πάρα πολλές χώρες της Νοτιοανατολικής Ασίας και της Αφρικής, που λέει: δεν θα ξαναπάρουμε ανακυκλώσιμα, τα οποία οι Ευρωπαίοι, οι Αμερικάνοι και οι Αυστραλοί δεν μπορούν να τα ανακυκλώσουν και επομένως δεν είναι καθαρά. Δεν θα ξαναπάρουμε ανακυκλώσιμα με 25% ακαθαρσίες. Δε θα ξαναπάρουμε ανακυκλώσιμα και κυρίως πλαστικά και χαρτιά, τα οποία η ευρωπαϊκή, η αμερικάνικη και η αυστραλέζικη βιομηχανία δεν μπορούν να τα ανακυκλώσουνε και να μας τα στέλνουν σε μας
Νομίζω αυτές οι τρεις τάσεις: η Κυκλική Οικονομία, η πλαστική ρύπανση της θάλασσας και το τέλος της βρόμικης ανακύκλωσης, έτσι κι αλλιώς από μόνες τους, επανακαθορίζουν τη διαχείριση των στερεών αποβλήτων. Όμως υπάρχει και μια τέταρτη τάση, που είναι στον πυρήνα και των τριών, που είναι η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση. Η Τέταρτη Βιομηχανική Επανάσταση επανακαθορίζει το εργασιακό περιβάλλον, τις σχέσεις ιδιοκτησίας, τις κοινωνικές μας σχέσεις, τον τρόπο που κάνουμε συνέδρια, τον τρόπο που επικοινωνούμε, ακόμη και τον τρόπο που κάνετε ραντεβού.
Επομένως επανακαθορίζεται εκ των πραγμάτων η ψηφιοποίηση των πάντων και η τεχνητή νοημοσύνη επανακαθορίζει και τη διαχείριση των αποβλήτων, κάτι που και οι ίδιοι το ξέρουν. Νομίζω λοιπόν ότι αυτές οι τέσσερις τάσεις σε δεκαπέντε χρόνια θα ‘χουν δώσει ένα τελείως διαφορετικό αντικείμενο στη διαχείριση των απορριμμάτων απ’ αυτό που ξέρουμε τώρα και πρέπει να προετοιμαστούμε γι’ αυτό.
Ε ρ ώ τ η σ η : κ Μαυρόπουλε, ας φέρουμε λίγο το θέμα της Κυκλικής Οικονομίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Υπάρχουν στρατηγικές που εφαρμόζονται σήμερα ή προβλέπονται, οδηγίες για παράδειγμα, και σε τελική ανάλυση γιατί πρέπει να πετύχουμε εξοικονόμηση πόρων; Θέλετε λιγάκι να σχολιάσετε αυτό;
Α π ά ν τ η σ η : Λοιπόν, ευχαριστώ πολύ για την ερώτηση. Κατ’ αρχήν επιτρέψτε μου να ξεκινήσω με κάτι. Υπάρχει μια ανάγκη να φτιάξουμε έναν κώδικα συνεννόησης μεταξύ μας. Όταν λέμε Κυκλική Οικονομία πρέπει να έχουμε στο μυαλό μας ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν 114 διαφορετικοί ορισμοί. Ένα μεγάλο μέρος αυτών των ορισμών έχουν δύο προβλήματα. Πρώτον ταυτίζουν την Κυκλική Οικονομία με μια λίγο καλύτερη ανακύκλωση, που δεν είναι αλήθεια, γιατί η ανακύκλωση στην Κυκλική Οικονομία είναι πιο υποβαθμισμένη σε σχέση με την τυπική διαχείριση απορριμμάτων. Η Κυκλική Οικονομία στην πραγματικότητα αφορά κυρίως τον επανασχεδιασμό όλων των εφοδιαστικών αλυσίδων, του τρόπου που παράγουμε, του τρόπου που παίρνουμε προϊόντα από τη γη, του τρόπου που βγάζουμε ορυκτά, του τρόπου που τα εμπορευόμαστε, και στο τέλος αφορά και στη διαχείριση των απορριμμάτων.
Το δεύτερο που πρέπει να’ χουμε στο μυαλό μας είναι ότι ένα μεγάλο μέρος των ορισμών για την Κυκλική Οικονομία έχουνε το πρόβλημα ότι απέχουν πάρα πολύ απ’ αυτό που ο ΟΗΕ λέει ως βιώσιμη ανάπτυξη. Η Κυκλική Οικονομία, όπως και η βιώσιμη ανάπτυξη, δεν περιορίζεται μόνο στους κύκλους των υλικών. Έχει κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα. Και πρέπει κι αυτά τα δύο αποτυπώματα να είναι επίσης θετικά.
Τώρα, απ’ την άλλη δεν πρέπει να είμαστε μίζεροι. Είναι γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει ανάγει την Κυκλική Οικονομία στο δεύτερο μεγάλο πυλώνα για τη χάραξη των πολιτικών της τα επόμενα χρόνια πλάι στην Κλιματική Αλλαγή και αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη πάρα πολλές πρωτοβουλίες, οι οποίες έχουν σκοπό τρία πράγματα: Πρώτον, να μεγαλώσουνε πολύ τον βαθμό επαναχρησιμοποίησης, ανακύκλωσης και ανάκτησης των υλικών, που ήδη χρησιμοποιούμε. Αυτή τη στιγμή στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να έχετε στο μυαλό σας μόνο 12% των δευτερογενών υλικών ξαναγυρίζει στην οικονομία. Αυτό είναι ένα τραγικό χαμηλό ποσοστό. Αν δεν φτάσει στο 30%, η Ευρωπαϊκή Ένωση, έτσι όπως είναι ο τρόπος ζωής μας, είναι αναγκασμένη να είναι όλο και περισσότερο εξαρτημένη από εισαγωγές.
Αυτός είναι ο δεύτερος στόχος. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν στρέφεται στην Κυκλική Οικονομία μόνο για ηθικούς λόγους. Στρέφεται γιατί βλέπει ότι αν δεν στραφεί στην Κυκλική Οικονομία, γεωπολιτικά το μέλλον της με την Κίνα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Ρωσία, θα γίνει όλο και πιο δύσκολο.
Και ο τρίτος λόγος που στεκόμαστε στην Κυκλική Οικονομία, είναι γιατί η Κυκλική Οικονομία είναι ο μόνος τρόπος για να πετύχουμε τους στόχους της Κλιματικής Αλλαγής. Εάν θέλουμε μέχρι το 2050 να πετύχουμε τους στόχους της κλιματικής αλλαγής, πρέπει μέχρι τότε να εξασφαλίσουμε τρία δισεκατομμύρια τόνους πρόσθετα μέταλλα: Νικέλιο, κοβάλτιο και πάρα πολλά άλλα. Αυτά τα μέταλλα τα θέλουμε για να κάνουμε μπαταρίες, τα θέλουμε για να κάνουμε ανεμογεννήτριες, τα θέλουμε για να κάνουμε φωτοβολταικά, τα θέλουμε για να κάνουμε ασύρματα δίκτυα σ’ όλο τον κόσμο, τα θέλουμε για να ενισχύσουμε τις αλυσίδες Παραγωγής. Προσέξτε τώρα, αυτά τα τρία δισεκατομμύρια νέα μέταλλα απλά δεν μπορούν να βγουν από τα ορυχεία. Δεν υπάρχουν! Αν δεν καταφέρουμε 30-40% απ’ αυτά να τα πάρουμε μέσα από την Κυκλική Οικονομία, πίσω απ’ τα ήδη χρησιμοποιούμενα, τότε είναι ανέφικτη η υποδομή που χρειάζεται για να πετύχουμε τους στους στόχους της Κλιματικής Αλλαγής. Επομένως η Κυκλική Οικονομία κι αυτό που σας είπα, το παράδειγμα με τα μέταλλα, μπορεί να το γενικεύσουμε. Το ίδιο ισχύει για τα κτίρια, το ίδιο ισχύει για τα πλαστικά και πάρα πολλά άλλα υλικά.
Επομένως η Κυκλική Οικονομία είναι όρος για να μπορέσουμε να καταπολεμήσουμε την Κλιματική Αλλαγή∙ και όχι απλά ένα περιβαλλοντικό συμπλήρωμα στις πολιτικές. Και να κλείσω λέγοντας ότι η τελευταία πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Ένωσης τον Μάρτιο για την Κυκλική Οικονομία ανοίγει επιτέλους πάρα πολύ την ομπρέλα, αν και δεν έχει δεσμευτικούς στόχους για όλους, όπως έχει για τα απορρίμματα. Ανοίγει την ομπρέλα στο ρόλο του καταναλωτή, στο ρόλο των μπαταριών, ανοίγει την ομπρέλα στην αλλαγή και το eco-dezine των βιομηχανικών προϊόντων, προχωράει πέρα απ’ τα πλαστικά, συσκευασίες και πλαστικά και βάζει στόχους και για τα κλωστουφαντουργικά και τα ρούχα και για τα κατασκευαστικά υλικά και τα έργα στις οικοδομές και για τα τρόφιμα.
Είμαστε στη αρχή μιας μεγάλης πορείας. Ελπίζουμε ότι κάποια στιγμή, όπως έχουμε δεσμευτεί στους στόχους για την ανακύκλωση της χώρα μας και σε όλες τις χώρες, θα ‘χουμε και για τις βιομηχανικές διαδικασίες. Αν δεν γίνει αυτό, ό,τι και να κάνουμε στα σκουπίδια, θα λύσουμε ένα μικρό μέρος του προβλήματος και το μεγάλο θα μείνει ανοιχτό.
Ε ρ ώ τ η σ η : Τι είναι διευρυμένη ευθύνη παραγωγού
Α π ά ν τ η σ η : Η διευρυμένη ευθύνη παραγωγού με μια κουβέντα έχει ως εξής: Θεωρούμε ότι για παράδειγμα κάποιος που παράγει υλικά συσκευασιών, πρέπει να έχει μια ευθύνη και για το τι γίνονται αυτά τα υλικά αφού χρησιμοποιηθούν. Για παράδειγμα εγώ χρησιμοποιώ την κόκα κόλα μου και έχω ένα κουτάκι αλουμινίου. Αυτό το κουτάκι αλουμινίου είναι αποτέλεσμα επιλογών που έκανε ο κατασκευαστής για να το συσκευάσει. Επομένως η ευθύνη της διαχείρισης του δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά δική μου. Αν αυτός μου έχει δώσει ένα προϊόν, το οποίο δεν ανακυκλώνεται με κανέναν τρόπο, είναι επιβλαβές για το περιβάλλον, πρέπει αυτή την ευθύνη να την αναλάβει. Με μια κουβέντα λοιπόν η διευρυμένη ευθύνη παραγωγού είναι η ευθύνη των παραγωγών προϊόντων διαφορετικών κατηγοριών, να μπορούν να πάρουνε μέτρα για να ανακτούν και να ανακυκλώνουν τα προϊόντα τους μετά το τέλος της ζωής τους. Αυτό είναι τα κλασικά συστήματα εναλλακτικής διαχείρισης, που λέμε στην Ελλάδα, όπως έχουμε τις συσκευασίες, όπως έχουμε τις μπαταρίες, όπως έχουμε τον ηλεκτρικό και ηλεκτρονικό εξοπλισμό, που είναι συνεργασίες παραγωγών ή εισαγωγέων προϊόντων για να οργανώσουνε προγράμματα ανακύκλωσης των προϊόντων τους, όταν τελειώσει ο κύκλος της ζωής.
Το μεγάλο ερώτημα είναι το εξής. Οι παραγωγοί, οι εισαγωγείς προϊόντων έχουνε το νομικό πλαίσιο, την επίγνωση που χρειάζεται και τη στοχοθεσία εκείνη να προσαρμοστούν στην Κυκλική Οικονομία; ή θα συνεχίσουμε να ‘χουμε, όπως γίνεται σήμερα, διευρυμένη ευθύνη παραγωγού απλώς που θα μαζεύει σίγδην προϊόντα χωρίς να ‘μαστε σίγουροι τι γίνεται μετά, γιατί αυτό είναι το μεγάλο πρόβλημα κατά τη γνώμη μου σήμερα. Και παρά το γεγονός ότι η χώρα θα πιάνει τους στόχους στα χαρτιά, δεν είμαστε καθόλου σίγουροι πόσα απ’ όλα αυτά που ανακυκλώνονται πράγματι ξαναγυρίζουνε στην παραγωγή ή απλώς στοκάρονται ή κατά καιρούς, όπως πρόσφατα είδαμε, καίγονται.
Ε ρ ώ τ η σ η : Πώς θα περιγράφατε τη σημερινή κατάσταση στην Ελλάδα για τη διαχείριση των απορριμμάτων.
Α π ά ν τ η σ η : Κοιτάξτε, δε θα σας κουράσω με νούμερα. Θα πω 2-3 χαρακτηριστικά γεγονότα. Απ’ τη μια μεριά κάποιος μπορεί να πει: τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει κάμποσα έργα και κάμποσα έργα είναι στον προγραμματισμό. Επομένως κάποιος θα ‘βλεπε εκεί πέρα ένα φως ελπίδας, όπως κάνουν πολλοί συνάδελφοί μου. Απ’ την άλλη, εγώ λέω ότι η Αθήνα τα τελευταία είκοσι χρόνια εξακολουθεί και έχει τον μεγαλύτερο ΧΥΤΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν υπάρχει άλλος πιο μεγάλος ΧΥΤΑ. Κι έχει να δει έργο διαχείρισης απορριμμάτων η Αθήνα, που κατοικεί η μισή Ελλάδα, το τελευταίο έργο ήταν ένα ΚΔΑΥ που φτιάχτηκε στην Ελευσίνα το ’11 ή το ’10, δεν θυμάμαι, από κει και μετά τα μόνα έργα που υπάρχουν είναι αναβαθμίσεις σε ΧΥΤΑ και εγκαταστάσεις μηχανικής διαλογής - πόσο καλές είναι, είναι μεγάλη συζήτηση - και μικροεπεκτάσεις στο ΧΥΤΑ Φυλής.
Δεύτερον, νομίζω ότι όλοι διαπιστώνουμε μια φοβερή στασιμότητα, ή και οπισθοχώρηση, στα θέματα της ανακύκλωσης. Αυτό έχει ξεκινήσει νομίζω ήδη την περίοδο των μνημονίων, αλλά δεν φαίνεται να ξεκολλάει από αυτό. Όλοι μας βλέπουμε απογοητευτικά παραδείγματα απ’ τους κάδους τους μπλε, και όχι μόνο, και κυρίως αυτό που βλέπουμε είναι ότι από τα πάνω, εννοώ από την πολιτική ηγεσία και τα συστήματα διαχείρισης, δεν λαμβάνονται πρωτοβουλίες να ξεβαλτώσει το σύστημα. Είναι σαν να υπάρχει μια τρομερή δύναμη αδράνειας, σαν να ‘μαστε καταδικασμένοι από μια λογική που λέει: έλα μωρέ, ο έλληνας δεν ανακυκλώνει και, άρα, μην του δώσεις τίποτα να ανακυκλώσει. Γίνονται προσπάθειες παρ’ όλα αυτά, δεν θέλω να ‘μαι μηδενιστής. Ας πούμε μοιράζονται πάρα πολλοί κάδοι, μοιράζονται απορριμματοφόρα. Όμως ανακύκλωση δεν κάνουν οι κάδοι και τα απορριμματοφόρα. Κάνουν οι άνθρωποι. Απ’ την άλλη έχουμε φωτεινά παραδείγματα, όπως αυτό της Κέρκυρας.
Στην Κέρκυρα, η πρωτοβουλία που ήταν απ’ τα κάτω, και έχει σημασία αυτό, για τις Πράσινες Γωνιές, δούλεψε πολύ περισσότερο από ό,τι τα συστήματα που είναι είκοσι χρόνια στην πιάτσα και διαθέτουν τεράστιους πόρους. Θα ‘λεγα λοιπόν με μια κουβέντα, η κατάσταση στην Ελλάδα έχει ως εξής: Έχουμε ένα μικτό τοπίο, που είναι πολύ άσχημα βαλτωμένο στην ανακύκλωση, γίνονται βήματα στις υποδομές, τα οποία μακροπρόθεσμα θα φανεί η σημασία τους, δεν μπορεί να το ξέρουμε ακόμα, και θα ‘λεγα και μια κουβέντα για το κόστος.
Νομίζω ότι στην Ελλάδα πληρώνουμε πολλά με μικρό αποτέλεσμα. Δε θα πάω μακριά. Θα πω το παράδειγμα της Αθήνας. Στην Αθήνα δεν υπάρχει δήμος, που, μαζί με τα τέλη διάθεσης στη Φυλή, να πληρώνει λιγότερο από 180-200 ευρώ τον τόνο κόστος. Συγνώμη, αλλά με 130 ευρώ τον τόνο κόστος η Βιέννη γυαλίζει, ντρέπεσαι να περπατήσεις, και μαζεύει δεκάδες χιλιάδες επιστήμονες απ’ όλο τον κόσμο για να δουν τα συστήματα διαχείρισης απορριμμάτων. Κάτι δεν κάνουμε καλά, είναι προφανές, και στο επίπεδο το κεντρικό και στο επίπεδο των δήμων.
Ε ρ ώ τ η σ η : Να πάμε λίγο πιο πρακτικά. Πείτε μας τη γνώμη σας για τη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων
Α π ά ν τ η σ η : Θα πω τη γνώμη μου έτσι όπως καταλαβαίνω τη διαχείριση απορριμμάτων στην Ελλάδα κι έτσι όπως διαβάζω και την ιστορία στην Κέρκυρα, όπως ξέρεις. Κοιτάξτε. Η αλήθεια είναι ότι, για πάρα πολλούς λόγους, ο πιο πρακτικός τρόπος ν’ αρχίσουμε να λύνουμε το πρόβλημα της διαχείρισης των απορριμμάτων, είναι να αρχίσουμε τη διακριτή συλλογή του οργανικού κλάσματος, των βιοαποβλήτων. Γιατί; Πρώτον, γιατί αυτά είναι που δημιουργούν τις πολλές επιπτώσεις στους χώρους ταφής και στις μονάδες. Αυτά μυρίζουν, αυτά κάνουν τα βιοαέρια, αυτά έχουν την υγρασία, αυτά κάνουν στραγγίσματα. Δεύτερον γιατί τα βιοαπόβλητα είναι άμεσα συνδεδεμένα με την καθημερινή μας ζωή, δηλαδή τα βλέπουμε, τα ζούμε, τα ‘χουμε στην κουζίνα μας, τα ‘χουμε στο μπάνιο μας, τα βγάζουμε έξω, και μέσα στο σπίτι καμιά φορά μυρίζουν, και θα ‘λεγα και τρίτον γιατί τα βιοαπόβλητα έχουν και κάτι θετικό. Είναι το μοναδικό υλικό που ο κύκλος ζωής του μπορεί να κλείσει τοπικά, μέσω κομποστοποίησης. Όλα τα άλλα υλικά, τα πλαστικά, τα γυαλιά, τα χαρτιά, τα μέταλλα, κάπου αλλού πρέπει να μεταφερθούν, ακόμα και αν δεν πάνε στην Κίνα, κάπου αλλού πρέπει να υπάρχει μια εφοδιαστική αλυσίδα να τα τροφοδοτήσει, και ο άνθρωπος που κάνει την ανακύκλωση δε θα δει ποτέ πίσω το πρακτικό τους αποτέλεσμα. Αν όμως κάνεις διαχείριση βιοαποβλήτων στην Κέρκυρα και μοιράζεις δωρεάν το κόμποστ στους ανθρώπους που το θέλουνε, έχεις ένα πολύ πρακτικό μήνυμα να καταλάβει ο κόσμος τι είναι κυκλική οικονομία.
Επομένως εγώ είμαι φανατικός. Θέλουμε να ξεκινήσουμε από κάπου; Ξεκινήστε με το καλημέρα τη διαχείριση βιοαποβλήτων. Τώρα, μπορεί να έχει επιτυχία με την πρώτη μέρα; Μπορεί ναι, μπορεί και όχι, κι αυτό θα εξαρτηθεί από την προετοιμασία και την καμπάνια ευαισθητοποίησης.
Εδώ έχει μεγάλη σημασία να θυμίζουμε διαρκώς ότι ανακύκλωση κάνουν οι άνθρωποι. Δεν κάνουν ούτε οι κάδοι, ούτε οι σακούλες, ούτε τα απορριμματοφόρα. Πάνε λοιπόν και μοιράζουν σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας χιλιάδες κάδους, πάνε σε όλους και δίνουν απορριμματοφόρα. Και τσιγκουνεύονται να δώσουν είκοσι και τριάντα χιλιάδες για να κάνουν μια καμπάνια. Και μετά λένε δεν συμμετέχει ο κόσμος. Μα πώς θα συμμετέχει; Αφού δεν του έχεις εξηγήσει τι είναι αυτός ο κάδος, γιατί να τον χρησιμοποιήσει.
Κάναμε στη Σπάρτη μια μεγάλη κουβέντα πού και πότε βολεύει το σύστημα συλλογής για να τα μαζεύει, και να είναι βολικό για να τα μαζεύει. Δεν πας στα εστιατόρια να τους ξηγήσεις ποια οφέλη θα έχουν αν το κάνουν αυτό, και τους υποχρεώνεις να κάνουν δεύτερη και τρίτη δουλειά χωρίς κανένα πρακτικό όφελος! Επομένως εγώ τι πιστεύω, εγώ συμφωνώ μαζί σας, ναι, μπορούμε με τα βιοαπόβλητα να ‘χουμε γρήγορες νίκες, όπως έχει όλη η νότια Ευρώπη! Όπως έχει η Καταλονία, όπως έχει η νότια Ισπανία, όπως έχει η νότια Ιταλία, όπως έχουν οι τουριστικές περιοχές.
Χρειάζεται όμως για να γίνει αυτό, να έχουμε στο μυαλό μας ότι θέλουμε μια σοβαρή διοικητική, οικονομική και τεχνική υποστήριξη και προετοιμασία. Δεν είναι το θέμα, άντε μοιράσαμε εκατό κάδους και αφού ο κόσμος δε συμμετέχει... Εγώ είμαι πολύ φανατικός σ’ αυτό. Μπορούμε, νομίζω, και στην Κέρκυρα αυτό είναι ένα πρώτο βήμα, που θα δώσει άμεση ανακούφιση και στο Τεμπλόνι. Απλώς πρέπει να αγκαλιαστεί και να στηριχτεί και από πάνω και από τα κάτω. Και αν από τα κάτω ξέρουμε πολύ καλά τι γίνεται στην Κέρκυρα, για το από πάνω κρατάω μια επιφύλαξη, εγώ προσωπικά.
Ε ρ ώ τ η σ η : Εκτός από την ενημέρωση κ Μαυρόπουλε, δεν θα ήταν σκόπιμο να δοθούν και κίνητρα; πχ όσα δεν πετάς, αυτά δεν θα χρεώνεσαι;
Α π ά ν τ η σ η : Συμφωνώ απολύτως. Και γι’ αυτό είπα πριν χρειάζεται μια ολόκληρη διοικητική, οικονομική και τεχνική υποστήριξη. Αν το πω με μια άλλη κουβέντα, ξέρετε τι θέλει; Αν θέλουμε να κάνουμε ανακύκλωση σε πολλαπλά ρεύματα, έτσι όπως λέει η Ευρωπαϊκή Ένωση και έτσι όπως είναι και σωστό από άποψη κυκλικής οικονομίας, τότε πρέπει να έχουμε ένα άλλο σύστημα διακυβέρνησης στους δήμους. Ένα σύστημα διακυβέρνησης, που θα έχει οικονομικά κίνητρα και για τους πολίτες, και για τους μεγάλους παραγωγούς, ένα σύστημα διακυβέρνησης το οποίο θα επιβραβεύει, και θα τιμωρεί, αν θέλετε, εντός εισαγωγικών, τις αποτυχίες. Ένα σύστημα διακυβέρνησης, το οποίο θα παρακολουθεί διαρκώς τι γίνεται, θα επικαιροποιεί την κατάσταση και θα ενημερώνει. Αυτό απέχει πάρα πολύ απ’ την καθημερινότητα των δήμων. Όμως, η εμπειρία των Πράσινων Γωνιών στην Κέρκυρα δείχνει ότι αυτό το πράμα δύναται να χτιστεί από τα κάτω. Και αυτό είναι ένα πολύ ελπιδοφόρο μήνυμα.
Ε ρ ώ τ η σ η : Η ΣΔΙΤ Πελοποννήσου πήρε πάρα πολλές κίτρινες κάρτες από την ΕΕ στην προσπάθεια διαχείρισης των αποβλήτων. Πείτε μας δυο λόγια γι΄ αυτό.
Α π ά ν τ η σ η : Η ιστορία με το ΣΔΙΤ της Πελοποννήσου εξελίσσεται στην πιο πονεμένη ιστορία στη διαχείριση των απορριμμάτων στην Ελλάδα, μετά το ΕΜΑΚ των Άνω Λιοσίων. Είναι μια ιστορία η οποία τραβάει χρόνια, καταρρίπτει όλες τις γνώμες για τα γρήγορα και αποτελεσματικά ΣΔΙΤ και αποδεικνύεται ότι ένα έργο, τόσο περίπλοκο, όσο αυτό που θέλουν να κάνουν στην Πελοπόννησο, και τόσο ελλιπώς προετοιμασμένο, δεν περνάει καν στη στοιχειώδη κρισάρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Δηλαδή, προσέξτε, υποτίθεται ότι το μεγαλύτερο ΣΔΙΤ στη Ελλάδα εισπράττει 17 σελίδες παρατηρήσεις, και πολύ σοβαρές παρατηρήσεις, από την κομισιόν, παρατηρήσεις που αφορούν το κοστολόγιό του, το σχεδιασμό του, τις επιδόσεις ανακύκλωσης, παρατηρήσεις που υπονομεύουνε και βάζουν ερωτηματικά για το αν υπήρξε καν καλή προετοιμασία, τη στιγμή που, ας πούμε, η Θήβα περνάει τρία καινούργια έργα σε ΕΣΠΑ. Η Χαλκίδα και η Λαμία. Αυτό το λέω, γιατί κάπως πρέπει να αναδειχθεί σοβαρά πόσοι πόροι έχουν χαλαστεί μέχρι σήμερα για να προετοιμαστεί αυτό το ΣΔΙΤ, πού είναι; Πού πήγανε και γιατί δεν μπόρεσε να γίνει μια υποτυπώδης διαχείριση, έστω στο επίπεδο της προετοιμασίας ενός καλού φακέλου. Εγώ, δεν ξέρω, ακόμα και αν φτιάχνανε το φάκελο, κρατώ αμφιβολία για το αν το έργο θα γίνει καλά και θα δουλέψει. Αλλά, εδώ τώρα μιλάμε, αν δεν μπορεί να ετοιμαστεί ένας φάκελος να περνάει από την ΕΕ, πως θα κερδίσει εμπιστοσύνη για το αν θα δουλέψει το εργοστάσιο μετά. Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό μεγάλο θέμα, το οποίο εντέχνως φεύγει από την κουβέντα. Τώρα επίσης έχω να πω κάτι άλλο. Έχουμε κάνει μια πολύ μεγάλη δουλειά με τη Union και σύντομα θα βγει ένα report, το οποίο λέει ξεκάθαρα δύο αλήθειες. Δε θα πω την προσωπική μου γνώμη, αλλά αυτό που λέει η Union.
Πρώτον. Δεν έχουμε κανένα απολύτως στοιχείο που να λέει ότι η μέθοδος των ΣΔΙΤ δουλεύει καλύτερα από ένα κλασικό δημόσιο έργο. Κανένα. Σε παγκόσμια κλίμακα, από μελέτες που έχουνε γίνει. Έχουμε πολλά δημόσια έργα που δουλεύουν καλύτερα από πολλά πετυχημένα ΣΔΙΤ, και αρκετά ΣΔΙΤ που δουλεύουν καλύτερα από δημόσια έργα. Αλλά δεν πρέπει να ‘μαστε δογματικοί, γιατί εδώ υπάρχει ένας δογματισμός στην Ελλάδα. Πας να μιλήσεις για έργα και σου λένε ΣΔΙΤ. Τα ΣΔΙΤ, αυτό που θα σας πω είναι γνώμη πολλών ελλήνων εργολάβων, οι οποίοι βεβαίως για ευνόητους λόγους δεν τη λένε δημοσίως, οδηγούν σε κόστη δύο και τρεις φορές πιο μεγάλα απ’ τα κόστη λειτουργίας των έργων. Και σ’ αυτά τα κόστη σε υποχρεώνουν για 25 χρόνια. Άρα εγώ θα έλεγα, αντί να είμαστε δογματικοί, όπως ήμασταν, ξέρετε, παλιά, υπήρχε ένα άλλος δογματισμός στην Ελλάδα. Έλεγε κάποιος ότι θέλω να φτιάξω ένα σύστημα ανακύκλωσης, η πρώτη αντίδραση ήτανε; τι να το κάνεις, δε δουλεύει μωρέ, άστο τώρα, οι Έλληνες αυτό, κάνε ένα μεγάλο χώρο ταφής.
Υπήρχαν 10-12 χρόνια που δεν μπορούσες να συζητήσεις τίποτα άλλο. Τώρα έχουμε αυτό το δογματισμό. Βρε παιδιά έχω ένα έργο να κάνω και… έρχεται απευθείας η απάντηση: αν είναι μονάδα επεξεργασίας: ΣΔΙΤ. Γιατί; Στην Ελλάδα έχουνε γίνει 4-5 μονάδες με ΣΔΙΤ μέχρι στιγμής. Ωραία, και τι έγινε; Πόσα χρόνια δουλεύουν αυτές; Έχουμε καμιά μονάδα που δουλεύει είκοσι χρόνια αποτελεσματικά και είμαστε ευχαριστημένοι; Ή θα πάμε στη γραμμή, επειδή δουλεύουν δύο χρόνια καλά, είναι όλα καλά. Ο χρόνος θα δείξει ποιες μονάδες θα μείνουνε, αν θα επιτύχουν καλά και πώς θα επιτύχουν. Και νομίζω, για να κλείσω ξανά με το θέμα της Πελοποννήσου, στην Πελοπόννησο ξέρω ότι δεν το θέλει κανένας αυτό από την ηγεσία, την πολιτική ηγεσία, όμως είναι ανάγκη να ξανακοιτάξουμε τον κόσμο στα μάτια, να πούμε ότι αποτύχαμε με το ΣΔΙΤ και να αναζητήσουμε εναλλακτικές.
Ε ρ ώ τ η σ η : Να σχολιάσετε τον νέο Εθνικό Σχεδιασμό Διαχείρισης Αποβλήτων και το αν οι τουριστικοί προορισμοί θα μπορούσαν να πετύχουν στη διαχείριση
Α π ά ν τ η σ η : Ο νέος Εθνικός Σχεδιασμός κατά τη γνώμη μου δεν έχει καμιά δραματική διαφορά απ’ τους προηγούμενους. Ακολουθεί λίγο πολύ το ίδιο πλαίσιο, επικαιροποιεί τους στόχους με βάση τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αν υπάρχει μια μικρή διαφορά είναι ότι αυτό που τόσα χρόνια λεγόταν καύση, τώρα λέγεται ανοιχτά ενεργειακή αξιοποίηση και λέει, ζητάει να κάνουμε ένα δίκτυο μονάδων αξιοποίησης να καλύψουμε όλη τη χώρα. Τώρα, και μάλιστα τονίζει ότι αυτό πρέπει να είναι από υπολείμματα επεξεργασίας αποβλήτων, όχι από ανακυκλώσιμα, ή και από εναλλακτικά καύσιμα.
Προσωπικά εμένα ο νέος Σχεδιασμός δεν με τρομάζει, ούτε μου αλλάζει κάτι σοβαρό στον τρόπο που αντιμετωπίζει τα προτάγματα. Θα έλεγα ότι, αν κάποιος θέλει να δει λίγο σε βάθος, στο νέο Σχεδιασμό βλέπω δύο προβλήματα: Πρώτον εγώ δε βλέπω κανένα λόγο η χώρα να παραιτηθεί από το δικαίωμα να πετύχει τους στόχους της πέντε χρόνια αργότερα, και παραιτείται με τον Εθνικό Σχεδιασμό απ’ αυτό. Ενώ θα μπορούσε να πάει τους στόχους το ’30 και το ’35, τους δέχεται το ’25 και το ’30 αποδεχόμενη ότι είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθούν. Ξέρουμε όλοι ότι δεν πρόκειται να επιτευχθούν, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα. Επομένως δεν βλέπω για ποιο λόγο πρέπει να δεσμευτούμε. Αυτό μου θυμίζει λίγο αυτό που κάνουμε με τα λιγνιτορυχεία στην Κοζάνη, που μόνοι μας πάμε και τα κλείνουμε, στη μέση του πουθενά, ως το ’27 και όλες οι άλλες χώρες στην Ευρώπη τα κρατάνε μέχρι το ’40. Και το δεύτερο, νομίζω η τομή η μεγάλη είναι ότι από την 1-1-2022 θα ‘χουμε χωριστή διαλογή βιοαποβλήτων, το οποίο σημαίνει ότι όλοι πρέπει να προετοιμαστούμε για να’ χουμε διαχείριση βιοαποβλήτων καλή. Είναι λίγος ο χρόνος και πρέπει να γίνει πολύ δουλειά.
Τώρα, για να το κλείσω με τα τουριστικά νησιά, εγώ πιστεύω, και το’ χα πει και στην παρουσίαση που είχαμε κάνει πέρυσι τέτοιο καιρό, ότι η Κέρκυρα πρέπει να γίνει το πρώτο zero waste νησί στη Μεσόγειο! Και μπορεί να το κάνει. Γιατί έχει αυτό το κίνημα από τα κάτω που αποδίδει, γιατί έχει αρκετά έσοδα από τον τουρισμό για να οργανώσει ένα διακριτό σύστημα διαχείρισης για την τουριστική σαιζόν με μεγάλους διαχωρισμούς μέσα και έξω απ’ τα ξενοδοχεία, με μεγάλη έμφαση διαχείρισης αποβλήτων της τουριστικής βιομηχανίας στα εστιατόρια, στα μαγαζιά που πουλάνε πράγματα και, γιατί, η Κέρκυρα είναι ένα μεγάλο νησί και έχει τρόπου να διαχειριστεί τα απόβλητά της με αποκεντρωμένο τρόπο. Όσο δύσκολο είναι να βρούμε στην Κέρκυρα μια κεντρική λύση γα να κάνουμε μονάδα και ΧΥΤΑ, είναι πολύ πιο εύκολο να βρούμε 4-5, δεν ξέρω πόσες, Αποκεντρωμένες μονάδες, Πράσινα Σημεία και διαχείρισης αποβλήτων, που θα δώσουν ουσιαστική λύση στο πρόβλημα. Εγώ λοιπόν πιστεύω ότι αξίζει να το προσπαθήσουμε αυτό και μια τέτοια στρατηγική πρέπει να χαραχτεί. Αλλά πρέπει να χαραχτεί αυτή η στρατηγική, όχι να ‘χουμε κολλήσει ότι: εντάξει παιδιά εμείς θα ‘χουμε στην Κέρκυρα ένα ΧΥΤΑ και μια μονάδα και όποτε δεν μπορούμε, θα τα στέλνουμε στην Κοζάνη. Εντάξει. Αυτό θα δουλέψει ένα χρόνο; Δύο; Από κάποιο σημείο και μετά που δεν θα υπάρχει επιστροφή, το κόστος για να πάει τα σκουπίδια στην Κοζάνη θα είναι πολλαπλάσιο απ’ το κόστος να βρούμε μια καλή αποκεντρωμένη λύση.
Ε ρ ώ τ η σ η : Άρα αυτό που προτείνεται είναι η διαχείριση των βιοαποβλήτων κυρίως στα τουριστικά νησιά είναι αυτό που επιβάλλεται…
Α π ά ν τ η σ η : Απολύτως επείγον και αναγκαίο!
Ε ρ ώ τ η σ η : Μπορείτε να μας περιγράψετε τα προσωπικά σας συναισθήματα από την επίσκεψή σας στην Πράσινη Γωνιά των Καλαφατιώνων στην Κέρκυρα και τι είναι Πράσινη Γωνιά;
Α π ά ν τ η σ η : Θα σας πω γρήγορα. Εγώ όταν βρέθηκα στην Πράσινη Γωνιά των Καλαφατιώνων, και ευχαριστώ πολύ τον Δημήτρη που μου ‘κανε εκείνη την ξενάγηση εκείνη τη μέρα, εντυπωσιάστηκα. Είδα ένα πολύ καλό οργανωμένο χώρο γεμάτο με ανακυκλώσιμα υλικά που δεν το περίμενα και κυρίως γεμάτο με κόσμο με ζωντάνια, όρεξη να βοηθήσει και οργανωτικό πνεύμα. Οι Πράσινες Γωνιές στην Κέρκυρα, κατά τη γνώμη μου, είναι το πιο ενδιαφέρον πράγμα που έχει συμβεί στη διαχείριση των στερεών αποβλήτων στην Ελλάδα τα τελευταία είκοσι χρόνια. Είναι ένα γνήσιο κίνημα από τα κάτω, από ανθρώπους που θέλουν να συνεισφέρουνε και βαρέθηκαν να περιμένουν να λυθεί το πρόβλημα από τα πάνω. Είναι ένα πράγμα που είναι και κίνημα, και συνεννόηση, και συντονισμός, και αποδίδει πολύ περισσότερο ποιοτικά απ’ ότι τα συστήματα που είναι στην εναλλακτική διαχείριση είκοσι χρόνια, και νομίζω ότι, το’ χα πει και δημοσίως και το επαναλαμβάνω τώρα, όποιος αγνοήσει αυτό το σύστημα των Πράσινων Γωνιών, που είναι, ξαναλέω, ένα αναδυόμενο σύστημα από τα κάτω, δεν πρόκειται να καταλάβει πώς θα δοθεί λύση ποτέ στην Κέρκυρα. Θα το πω αλλιώς. Το σύστημα των Πράσινων Γωνιών αυτή τη στιγμή είναι εξίσου σημαντικό με άλλα συστήματα που δραστηριοποιούνται, ίσως το σημαντικότερο για το μέλλον της ανακύκλωσης του νησιού. Όποιος δεν το καταλαβαίνει αυτό και δεν κοιτάξει να συνεργαστεί μαζί του, να το βοηθήσει και να το εντάξει στον επίσημο σχεδιασμό, για άλλη μια φορά οδηγεί την Κέρκυρα σε λάθος δρόμο.
2. Οι απαντήσεις του κ Γεράσιμου Λυμπεράτου:
Ε ρ ώ τ η σ η : Θέλουμε να μας κάνετε μια συνοπτική περιγραφή του Δήμου Χαλανδρίου, τα χαρακτηριστικά του Δήμου και την εμπειρία σας.
Α π ά ν τ η σ η : Στο Δήμο Χαλανδρίου μιλάμε για ένα Δήμο απ’ τους 66 που έχει η Αττική, γύρω στους 100.000 κατοίκους, παράγοντας περίπου 35.000 τόνους απορρίμματα το χρόνο, ένας από τους μεγαλύτερους δηλαδή δήμους του Λεκανοπεδίου. Η δική μας διοίκηση ξεκίνησε το ’15 με το Τοπικό Σχέδιο Διαχείρισης, αναγνωρίζοντας ότι κάτι πρέπει να γίνει στο θέμα Διαλογή στην Πηγή, γιατί ασφαλώς δεν ήταν ικανοποιητική η κατάσταση. Θεωρούσαμε ότι ο αριθμός των πράσινων κάδων ήταν πολύ μεγαλύτερος από τον αριθμό των μπλε και αυτό ήτανε ανάποδο. Ξεκινήσαμε λοιπόν με ένα νέο σχεδιασμό να μειώσουμε τον πράσινο κάδο και να αυξήσουμε τον μπλε κάδο προσθέτοντας ένα νέο ρεύμα, τον κίτρινο κάδο, για χαρτί – χαρτόνι. Σε επίπεδο όλου του Δήμου. Έτσι, μετά από ένα χρονικό διάστημα 4-5 χρόνια έχει μεταλλαχτεί η ισορροπία των κάδων, αν θέλετε, έχουμε δηλαδή ίδιο αριθμό κάδων ανακύκλωσης με πράσινους κάδους και θεωρούμε ότι είναι πολύ σημαντικό αυτό. Και βέβαια αυτό συνοδεύτηκε και από αντίστοιχη καμπάνια όλα αυτά τα χρόνια.
Το πιο σημαντικό όμως ίσως και πιο ενδιαφέρον, παίρνοντας και τη σκυτάλη από αυτά που είπε ο Αντώνης ο Μαυρόπουλος για τα βιοαπόβλητα, ήταν η προσπάθεια μας να κάνουμε κάτι με τα βιοαπόβλητα, τα οποία αποτελούν περίπου 40% του συνόλου, 40-45% του συνόλου των απορριμμάτων και τα οποία μέχρι εκείνο το σημείο κανένας δεν τα αξιοποιούσε με έναν συστηματικό τρόπο. Το κλειδί λοιπόν εδώ πιστεύουμε ότι είναι η Διαλογή στην Πηγή των βιοαποβλήτων ακριβώς και η αξιοποίησή τους. Είχαμε λοιπόν από την αρχή ένα τέτοιο πλάνο για το 40 με 45% των απορριμμάτων συνολικά, κι εκείνο που κάναμε ήτανε, ότι ήμασταν αρκετά τυχεροί να πάρουμε ένα πολύ ωραίο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα το “HORIZON 2020”, το wasre4think, το οποίο μας έδωσε τη δυνατότητα να αναπτύξουμε ακριβώς σε επίπεδο ευρωπαϊκό αν θέλετε την λογική της Διαλογής στην Πηγή των βιοαποβλήτων ακολουθούμενη από πραγματική αξιοποίηση, εξετάζοντας όλες τις εναλλακτικές μεθόδους αξιοποίησης των βιοαποβλήτων.
Εκείνο που κάναμε λοιπόν, ξεκινήσαμε στην αρχή με εθελοντές. Τυπώσαμε ένα πολύ μεγάλο αριθμό προσκλήσεων, κάπου 10.000 για όλο το Δήμο, το μοιράσαμε αυτό, προέκυψαν γύρω στους 1000 εθελοντές συνολικά, και σ’ αυτούς τους εθελοντές τους μοιράσαμε φορητό καφέ κάδο των 30 λίτρων, βιοαποδομήσιμες σακούλες από πατάτα, οδηγίες για το τι μπορούν να πετούν μέσα στον καφέ κάδο, και επίσης δίπλα κοντά στο σπίτι τους υπήρχε ένας κάδος λίγο μεγαλύτερος των 120 λίτρων, στον οποίο είχανε πρόσβαση αυτοί, και μόνο αυτοί, με κλειδί. Άρα η λογική εδώ ήτανε ακριβώς ότι: δίνουμε την υποδομή, δίνουμε την ενημέρωση και διασφαλίζουμε ότι μόνο οι πολίτες, οι οποίοι έχουνε την ενημέρωση θα συμμετέχουνε στο Πρόγραμμα.
Η οδηγία λοιπόν, που τους δώσαμε, ήταν ότι: μπορεί να πετάτε μέσα οτιδήποτε παράγει η κουζίνα, που δεν είναι υλικό ανακυκλώσιμο, δηλαδή πλαστικό, μέταλλο, γυαλί κλπ, δηλαδή οτιδήποτε έχει να κάνει με την προετοιμασία του φαγητού ή υπολείμματα τροφών, ακόμα και το χαρτί κουζίνας μπορούσε να οδηγηθεί εκεί, και μ’ αυτό τον τρόπο λοιπόν οι δημότες διοχέτευαν μέσα από το σύστημα του καφέ κάδου που αναπτύξαμε σε εθελοντική βάση, όπως σας είπα πιλοτικά, τα βιοαπόβλητα.
Το αποτέλεσμα ήταν ότι με τρία χρόνια εφαρμογής αυτό, διαπιστώσαμε διαρκώς ότι μια εξαιρετική ποιότητα, πάνω από 98% ήταν η καθαρότητα το υλικού το οποίο μαζεύαμε, ελάχιστη αστοχία δηλαδή και αυτό θεωρούμε ότι το σημαντικό εδώ είναι ότι είχαμε ενημερώσει τους δημότες και ταυτόχρονα είχαμε περιορίσει την πρόσβαση μόνο για τους ενημερωμένους. Άρα μιλάμε για το σύστημα συλλογής. Εκείνο το οποίο είπαμε μετά είναι ότι μπορούμε να το επεκτείνουμε. Κι αυτό πράγματι το κάναμε το Μάρτιο του ’19. Όχι σε εθελοντική βάση πλέον, αλλά σε βάση για όλο τον πληθυσμό, αν θέλετε, τότε σε ένα ολόκληρο δημοτικό διαμέρισμα, στην Αγία Βαρβάρα, που αφορά το 10% του πληθυσμού του Χαλανδρίου, δηλαδή 8.000 κατοίκους. Ενημερώσαμε λοιπόν πάλι, με κλειδί και ενημέρωση. Αυτά τα δύο τα θεωρούμε βασικά, εκ των ων ουκ άνευ, γιατί εκείνο που συμβαίνει δυστυχώς αυτή τη στιγμή είναι, σε παρά πολύ μεγάλο βαθμό, σε όλη τη χώρα είναι μοιράζουμε καφέ κάδους χωρίς ενημέρωση. Χωρίς περιορισμό στο τι πετάει κανείς μέσα και ο κίνδυνος βέβαια δεν είναι άλλος, όχι, και εγώ θεωρώ ότι είναι βεβαιότητα, ότι ο καφέ κάδος δεν θα ‘ναι τίποτα άλλο, παρά ένας εμπλουτισμένος πράσινος κάδος σε βιοαπόβλητα, όπως ακριβώς έχει καταντήσει ο μπλε κάδος να είναι ένας εμπλουτισμένος πράσινος κάδος σε ανακυκλώσιμα. Και μάλιστα όχι και πολύ εμπλουτισμένος, όταν τη στιγμή που στην Αττική έχουμε 63% περίπου υπόλειμμα, αν θέλετε φύρα, στον μπλε κάδο, που δεν απέχει και πολύ από τη…. θέλω να πω ότι η φύρα που έχει εκεί πέρα δεν είναι διαφορετική από τη φύρα που έχεις, αν είχες πράσινο κάδο.
Λοιπόν, τώρα αυτό ήταν το κομμάτι της συλλογής. Και η πρόθεσή μας πλέον είναι να το επεκτείνουμε αυτό σε όλη την πόλη, γιατί πραγματικά σαν σύστημα συλλογής είναι τρομερά αποτελεσματικό. Και σχεδόν σε έξι μήνες καταφέραμε να εκτρέψουμε το 50% των βιοαποβλήτων με στοιχεία και τεκμηρίωση, που κάναμε πολύ αναλυτικά στις κατοικίες και αυτό δείχνει για μας το δρόμο. Τώρα τι θα κάνουμε αυτό το υλικό…
Ε ρ ώ τ η σ η : Ο κάδος είναι κλειστός; και κίνητρα δώσατε στους πολίτες;
Α π ά ν τ η σ η : Όχι, δεν δώσαμε κίνητρα. Θα μιλήσω για τα κίνητρα παρακάτω. Θα σας πω. Η άποψη, η προσωπική η δική μου, είναι ότι τα κίνητρα τα οικονομικά δεν είναι το πιο σημαντικό πράγμα. Το πιο σημαντικό πράγμα είναι ότι θα διαπιστώσει ο πολίτης ότι δεν τον δουλεύεις. Αυτό αποδείχτηκε και σε μια έρευνα που έγινε στην Ιταλία. Το πιο σημαντικό είναι να ξέρει ο άλλος ότι αυτό το οποίο πετάει, υποτίθεται με διαλογή στην πηγή, για να καταλήξει κάπου, πραγματικά καταλήγει εκεί! Και δεν καταλήγει κάπου αλλού. Αυτό είναι το νούμερο ένα. Ο κόσμος έχει τη νοικοκυροσύνη μέσα του, δεν του αρέσει να πετάει όλα φύρδην μίγδην, αυτό αποδείχτηκε. Δεν είναι κάφροι οι Έλληνες, δηλαδή εγώ ο πιστεύω αυτό το πράγμα, όπως θέλουν να μας παρουσιάσουν κάποιοι, ότι δεν πρόκειται στην Ελλάδα ποτέ να γίνουμε άνθρωποι και κάτι τέτοια. Δεν τα πιστεύω καθόλου.
Άλλωστε το παράδειγμα του Χαλανδρίου αυτό έχει αποδείξει, τη στιγμή που έχουμε καταφέρει στην ανακύκλωση να έχουμε το 79-80% των ανακυκλώσιμων υλικών να καταλήγουν πράγματι στον μπλε ή στον κίτρινο κάδο.
Ε ρ ώ τ η σ η : Είναι κλειστός ο κάδος;
Α π ά ν τ η σ η : Είναι κλειστός και χρειάζεται κλειδί γα να έχει πρόσβαση κανείς σ’ αυτόν.
Λοιπόν, τώρα, τι το κάνουμε αυτό το υλικό. Το υλικό αυτό, φτιάξαμε μια μικρή μονάδα στο Δήμο, όπου κάναμε ξήρανση και τεμαχισμό του υλικού και μ’ αυτό τον τρόπο φτιάχνουμε μια ομογενοποιημένη βιομάζα, ένα υλικό το οποίο το λέμε FORBI, Food Residue Biomass, δηλαδή βιομάζα από υπολείμματα τροφών, και το οποίο δεν μυρίζει καθόλου, έχει μειωθεί πάρα πολύ το βάρος των βιοαποβλήτων γιατί έχεις αφαιρέσει την υγρασία και έχει μειωθεί περίπου τέσσερις φορές, αφαιρέσαμε το ¼ από αυτό που ξεκινάς, είναι ομογενοποιημένο, δεν μπορείς να ξεχωρίσεις από τι προέρχεται, αν υπάρχει αγγούρι, ντομάτα, κρέας, οτιδήποτε, είναι όλο πλήρως ομογενοποιημένο. Και αυτό μπορεί στη συνέχεια να αξιοποιηθεί.
Εξετάσαμε λοιπόν στο Πολυτεχνείο τους εναλλακτικούς τρόπους που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί αυτό το υλικό. Επιλέξαμε οκτώ διαφορετικούς εναλλακτικούς τρόπους. Δεν θα τους απαριθμήσω τώρα, αλλά θα καταλήξω κατευθείαν να σας πω πού καταλήξαμε ότι είναι τα πιο σημαντικά. Τα πιο σημαντικά θεωρήσαμε ότι είναι τρεις προοπτικές. Η μια είναι η ενίσχυση της κομποστοποίησης των κλαδεμάτων, που μαζεύουμε πάρα πολλά στο Χαλάνδρι και σε πολλούς δήμους της χώρας βέβαια. Έχουμε εδώ 35.000 κμ το χρόνο που μαζεύουμε σε κλαδιά και πράσινο. Λοιπόν, αν αυτά τα κομποστοποιούσε κανείς μόνα τους, θα ήθελε περίπου έξι μήνες για να μπορέσουν να γίνουνε κομπόστ. Προσθέτοντας αναλογία 50-50 το FORBI στα κλαδιά τότε είδαμε ότι μέσα σε 40 μέρες είχε ολοκληρωθεί η κομποστοποίηση και είχε γίνει ένα πάρα πολύ καλό αποτέλεσμα, το οποίο το δώσαμε πίσω στους δημότες, που συμμετείχαν στο πρόγραμμα. Αυτό ήτανε μια προοπτική.
Δεύτερη προοπτική είναι, το FORBI μπορεί κανείς να το πάρει κατευθείαν όπως είναι και να το διαθέσει στην τσιμεντοβιομηχανία σαν εναλλακτικό καύσιμο. Αυτό λοιπόν κάναμε και πήγαμε περίπου οκτώ τόνους στον ΤΙΤΑΝΑ στο Καμάρι και διαπιστώθηκε ότι το υλικό πράγματι αυτό είναι πάρα πολύ κατάλληλο και σωστό για να χρησιμοποιηθεί και σαν καύσιμο στην τσιμεντοβιομηχανία.
Η τρίτη προοπτική είναι η πιο ενδιαφέρουσα από όλες, ότι σε μια πιλοτική μονάδα που κατασκευάσαμε στο Πολυτεχνείο, φτιάξαμε βιοαέριο από αυτό το υλικό. Το βιοαέριο το αναβαθμίσαμε και στη συνέχεια το χρησιμοποιήσαμε για να κινήσει τα απορριμματοφόρα του Δήμου, τα οποία τα μετατρέψαμε. Είχαμε δύο απορριμματοφόρα στο Πρόγραμμα, ένα ήτανε πετρελαιοκίνητο, ένα βενζινοκίνητο. Τα μετατρέψαμε να κινούνται με βιοαέριο, το οποίο είναι καθαρό μεθάνιο συμπιεσμένο. Δηλαδή συμπιεσμένο φυσικό αέριο, αλλά βιολογικής προέλευσης. Λοιπόν, το οποίο έχει εξαιρετικές επιδόσεις και αυτό μετά δείχνει ένα τρόπο. Τώρα με βάση όλα αυτά, έχουμε φτιάξει ένα συνολικό πρόγραμμα, ένα συνολικό σχεδιασμό για το πώς θα μπορούσε κανείς στο Δήμο μας, χωρίς να χρησιμοποιεί καθόλου προσθήκες νερού, χωρίς ενέργεια, να μπορέσει να κάνει όλη την αξιοποίηση αυτή και μάλιστα υπάρχει και μια πολύ ενδιαφέρουσα προοπτική, η οποία ενδεχομένως ανοίγεται, να φτιάξει κανείς και κάποια ενεργειακή κοινότητα με βάση τα βιοαπόβλητα. Οπότε αυτό σχετίζεται και με την ανταποδοτικότητα που ανέφερες Σπύρο. Είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα προοπτική αυτή, που ελπίζουμε τώρα να μπορέσουμε, το πρόγραμμα ολοκληρώθηκε, το waste4think το Φεβρουάριο του ’20.
Εκείνο που διαπιστώσανε, όσοι συμμετείχαν στο Πρόγραμμα, κι εμείς φυσικά, και αυτό που σας λέω οποιοσδήποτε συμμετείχε στο Πρόγραμμα θα σας το πιστοποιήσει, ότι τελικά πετούσε λιγότερο από το 10 -15% από τα απορρίμματα στον πράσινο κάδο. Γιατί έχοντας ένα πλήρες σύστημα ανακύκλωσης για χωριστούς κάδους, έχοντας τα βιοαπόβλητα να τα διαχειρίζονται μ’ αυτό τον τρόπο, τελικά είναι ελάχιστο το υλικό, λιγότερο σας λέω από 20% σε κάθε περίπτωση και λιγότερο από 15% θα σας πουν οι περισσότεροι, μια σακουλίτσα απλά και μόνο να καταλήγει στον πράσινο κάδο. Άρα αυτό έχει να κάνει και με το πρόβλημα των ΧΥΤΑ και βέβαια έχει να κάνει, δείχνει για μας ένα διαφορετικό δρόμο. Ένα διαφορετικό δρόμο που στηρίζεται στη Διαλογή στην Πηγή.
Συμφωνώ με τον Αντώνη 1000%, δεν ανακυκλώνουν οι κάδοι, εμείς οι κάτοικοι ανακυκλώνουμε. Αυτό είναι πολύ σημαντικό να το συνειδητοποιήσουμε όλοι. Και πράγματι πρέπει να επενδύουμε τόσο σε εξοπλισμό και σε τεχνολογία και σε όλα αυτά, και πολύ σε ενημέρωση του κόσμου και η συμμετοχή του είναι το πιο σημαντικό απ’ όλα αυτά. Και από κει και πέρα υπάρχουνε οι κατάλληλες τεχνολογίες και επίσης να πω και είναι πολύ σημαντικό το άλλο που είπε ο Αντώνης που συμφωνώ απόλυτα. Είναι κάτι που μπορεί να το κάνει κανείς αποκεντρωμένα πάρα πολύ την αξιοποίηση των βιοαποβλήτων. Σε αντίθεση βέβαια με την αξιοποίηση των άλλων ανακυκλώσιμων, το πλαστικό, το μέταλλο, το γυαλί κλπ, τα οποία φυσικά για να μπορέσουν να αξιοποιηθούν θα πρέπει να μεταφερθούνε σε κάποια κατάλληλη μονάδα, που να μπορέσει να τα μεταποιήσει για να τα αξιοποιήσει.
Ε ρ ώ τ η σ η : Θα θέλαμε ένα μικρό σχόλιο για τον νέο Εθνικό Σχεδιασμό και το θέμα της καύσης των απορριμμάτων.
Α π ά ν τ η σ η : Θεωρώ στα θετικά του νέου Εθνικού Σχεδιασμού την έμφαση που δίνεται στα βιοαπόβλητα και στην αξιοποίησή τους και στην κατασκευή μονάδων επεξεργασίας των βιοαποβλήτων. Έχω σοβαρούς ενδοιασμούς για τις λεγόμενες ΜΕΑ, τις Μονάδες Επεξεργασίας Απορριμμάτων. Πιστεύω δεν πρέπει να δίνουμε τόσο έμφαση στην αξιοποίηση του σύμμεικτου. Ήδη οι εμπειρίες που υπάρχουν, ας πούμε για παράδειγμα με τη μονάδα της ΤΕΡΝΑ στην Ήπειρο, δείχνουν ότι είναι ελάχιστο το ποσοστό που μπορείς πραγματικά να αξιοποιήσεις από τον πράσινο κάδο. Και επίσης πολύ φοβάμαι ότι γίνεται μια παραδοχή ότι 25% θα είναι υπόλειμμα σε κάθε περίπτωση. Εγώ πιστεύω ότι αυτό είναι υπερτιμημένο. Άλλωστε το έχουμε δει στην πράξη, μπορεί να είναι σημαντικά λιγότερο και επίσης δεν είναι πραγματικά αξιοποιήσιμο, δηλαδή το υπόλειμμα δεν είναι αξιοποιήσιμο. Πιστεύω ότι η έμφαση πρέπει να δίνεται στη Διαλογή στην Πηγή και όπως έδειξε και το παράδειγμα του Χαλανδρίου, μπορεί πραγματικά κανείς με ενημέρωση και με έμφαση στη Διαλογή στην Πηγή να μειώσει το υπόλειμμα σε τέτοια επίπεδα, που να μην χρειάζεται και να μην έχει λογική καν να φτιάξεις άλλη μονάδα επεξεργασίας των απορριμμάτων, των σύμμεικτων απορριμμάτων, του πράσινου κάδου.
Επίσης πολύ φοβάμαι ότι πίσω από αυτό κρύβεται στην ουσία, δηλαδή όταν φτιάχνεις μια μονάδα, τέτοιες μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων, τότε μπορεί εύκολα ο άλλος να μπει στη λογική ότι δεν βαριέσαι, εντάξει, θα τα αξιοποιήσει κανείς ας πούμε μετά σε μια τέτοια μονάδα και επομένως αυτό κατά κάποιον τρόπο μπορεί να σε κινήσει μακριά από τη λογική της ανακύκλωσης. Όπως δείχνουν και τα πρώτα αποτελέσματα που παρουσιάστηκαν πέρυσι το Φεβρουάριο, τον τελευταίο Φεβρουάριο, από την ΤΕΡΝΑ, στην Ήπειρο είχαμε περίπου 37% αξιοποίηση μόνο συλλογή των ανακυκλώσιμων, και πολύ αμφισβητήσιμης ποιότητας, και μόνο 20% το πλαστικό. Και βέβαια αυτό δείχνει ότι για μένα δεν βγάζεις τα λεφτά σου από κάτι τέτοιο, δεν έχει νόημα. Και βέβαια εκείνη η μονάδα στηρίζεται πιο πολύ στην αναερόβια χώνευση μετά του πράσινου κάδου, αλλά υπάρχουν και άλλες λογικές, όπως ξέρετε, και οι λογικές της καύσης που στηρίζεται, που προωθείται από τον Εθνικό Σχεδιασμό θεωρώ. Και η καύση έχει διάφορα σημαντικά προβλήματα ως μέθοδος επεξεργασίας για μένα. Πρώτα απ’ όλα αντίκειται στην ανακύκλωση, είναι αντίθετη στην ανακύκλωση για τον απλούστατο λόγο, ότι εκείνα τα οποία έχουν υψηλή θερμική αξία είναι τα πλαστικά, τα χαρτιά. Αν τα αφαιρέσετε αυτά, δηλαδή κάνεις καλή ανακύκλωση, τότε θα σου μείνει υλικό το οποίο δεν έχει υψηλή θερμική αξία και δεν συμφέρει.
Αυτό πάθανε και στη Σουηδία, την οποία πολλοί την προβάλλουν ως πρότυπο. Οι Σουηδοί φτιάξανε μονάδες καύσης, τεράστιες μονάδες καύσης, αλλά επειδή οι Σουηδοί είναι πάρα πολύ καλοί στην ανακύκλωση, μετά δεν είχανε υλικό για να ταΐσουν τα τέρατα που φτιάξανε. Αυτό είχε αποτέλεσμα μετά να εισάγουν απορρίμματα από άλλες χώρες προκειμένου να τα επεξεργαστούν για να μπορέσουν να παράγουνε την ενέργεια, που θα μπορούσε να παράγει η μονάδα της καύσης.
Υπάρχουν και άλλα θέματα σχετικά με την καύση. Γιατί να διώχνεις το άζωτο ας πούμε, το οποίο θα μπορούσες να το αξιοποιήσεις, να το διώχνεις στην ατμόσφαιρα, ακόμα και αν το επεξεργάζεσαι αποτελεσματικά, και βέβαια στα προβλήματα και οι ενδοιασμοί που είχαμε κάνει και οι φόβοι που έχει να κάνει με την αποτροπή της ανακύκλωσης.
Για να κλείσω με το θέμα του ΕΣΔΑ, ένα τελευταίο σχόλιο. Προσωπικά εγώ θεωρώ ότι αυτή η υποτίθεται ισότιμη αντιμετώπιση μεταξύ δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, η προώθηση των ΣΔΙΤ αν θέλετε στην ουσία μέσα από τον ΕΣΔΑ, προσωπικά θεωρώ ότι δεν είναι ό, τι καλύτερο και θα συμφωνούσα με τον Αντώνη, ότι έχει υπερτιμηθεί η σημασία και η δυνατότητα των ΣΔΙΤ να δώσουμε λύσεις στον τομέα της διαχείρισης των απορριμμάτων.
3. Οι απαντήσεις του κ Αλέξανδρου Πνευματικού
«…επιμένει βέβαια η κυβέρνηση, ακούστε τώρα, να βρει τρόπο να παντρέψει τον νέο Εθνικό Σχεδιασμό με το ΣΔΙΤ, το οποίο έχει γίνει διαγωνισμός για σύμμεικτα. Είναι δυνατόν να τύχει χρηματοδότησης ένα έργο συμμείκτων σήμερα; Απαγορεύεται! Είναι σα να λέμε ότι μπορούμε να φτιάξουμε, σαν Δήμοι, ΧΑΔΑ ή ΧΥΤΑ. Απαγορεύεται! Το ίδιο απαγορεύεται και η διαχείριση συμμείκτων. Και όμως στην κυβέρνηση δεν το κατανοούν και ουσιαστικά το αδιέξοδο της Πελοποννήσου θα συνεχιστεί και με ευθύνη αυτής της κυβέρνησης.»
«…Δυστυχώς υπάρχει αυτή η εμμονή να παντρέψουνε το ΣΔΙΤ συμμείκτων με τη νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία και τον νέο εθνικό σχεδιασμό. Δεν παντρεύονται! Πάμε λοιπόν στα βράχια και δυστυχώς δεν μας ακούει κανένας. Και τα θύματα θα είναι οι Δήμοι και οι πολίτες.»
Ε ρ ώ τ η σ η : Όσο καιρό συμβαίνει αυτό που περιγράφετε, τα εθνικά σχέδια που έχουν επιλεγεί και ο ΠΕΣΔΑ εφαρμόζονται; ή γίνονται άλλα πράγματα από αυτά που περιγράφουν τα σχέδια;
Α π ά ν τ η σ η : Αλλοπρόσαλλες πολιτικές. Τα Τοπικά Σχέδια που συντάξαμε ουσιαστικά δεν εφαρμόζεται κανένα, ούτε υπήρχε πρόθεση από την προηγούμενη κυβέρνηση, κι από την τωρινή μέχρι τώρα, να χρηματοδοτήσει αυτά τα τοπικά σχέδια να υλοποιηθούν. Αυτό πιστεύω γίνεται και στην υπόλοιπη χώρα. Στη δε Πελοπόννησο, θα τα πει ο κ Αργυρόπουλος καλύτερα, δεν θέλω να μονοπωλήσω εγώ, ουσιαστικά έχουμε το οξύμωρο, ενώ η αρμοδιότητα της κομποστοποίησης και η διαλογή στην πηγή είναι αρμοδιότητα των Δήμων, αν δεν την ασκήσεις έχουμε πρόστιμα, ενώ αν εφαρμοστεί το ΣΔΙΤ, πάμε - δεν πάμε τα σκουπίδια αυτά, πρέπει να πληρώσουμε σαν να τα πήγαμε. Εγώ τους 26.000 τόνους, ο κ Αργυρόπουλος στη Σπάρτη τους 16.000 τόνους. Οξύμωρα πράματα. Ποιο είναι το κίνητρο ενός πολίτη στην Κόρινθο ή στην Πελοπόννησο να κάνει ανακύκλωση, να κάνει διαλογή στην πηγή, να κάνει κομποστοποίηση; Κανένα κίνητρο. Με βάση το σχεδιασμό που έγινε το ΣΔΙΤ, δεν έχουμε κανένα, μα κανένα, κίνητρο. Πρέπει να πετάμε όσα πιο πολλά μπορούμε σύμμεικτα,. μας το ‘ πανε κάποια στιγμή. Εδώ έχουν ακουστεί τρελά πράματα δημόσια. Να σου λένε, ότι, όσο πιο πολλά, θα πέφτει η τιμή, μας έλεγε ο κ Τατούλης, Είναι τρελά αυτά που ακούμε στην Πελοπόννησο εδώ και δέκα χρόνια.
Ε ρ ώ τ η σ η : Αποφασίστηκαν να εφαρμοστούν κάποια πράγματα. Τελικά απ’ όλο αυτό τι αποτελέσματα είχαμε; Τι τα κάνετε τα σκουπίδια; Τα μεταφέρετε, τα θάβετε, τι κάνετε;
Α π ά ν τ η σ η : Αυτή τη στιγμή σ’ όλη την Πελοπόννησο υπάρχει μια απαράδεκτη διαχείριση με ΧΑΔΑ, ανεξέλεγκτους, ακόμα κι εκεί που αποκαταστάθηκαν οι ΧΑΔΑ, για την Ευρωπαϊκή Ένωση έχουν αποκατασταθεί, δίπλα, ακριβώς δίπλα, έχουμε κάνει επέκταση υφιστάμενων. Σχεδόν σε όλους τους Δήμους, εκτός από 5-6 που έχουνε την άλλη πολιτεία, της μεταφοράς των απορριμμάτων και κάποιοι άλλοι μέσα από κάποιες ύποπτες συμβάσεις έχουν καταφέρει να τα εξαφανίζουν. Αυτά συμβαίνουν στην Πελοπόννησο σήμερα και όλοι καταλαβαίνουν την υποκρισία, αλλά κανείς δεν παίρνει την πρωτοβουλία να πει «ως εδώ». Να πάνε σε λύσεις που είναι εύκολα εφαρμοστέες, όπως είναι το Χαλάνδρι, όπως είναι κάποιες πρωτοβουλίες που έχουν πάρει στην Κέρκυρα. Αυτά είναι τα εύκολα. Και δυστυχώς δεν υπάρχει ενδιαφέρον για να εφαρμοστούν άμεσα.
4. Οι απαντήσεις του κ Σταύρου Αργυρόπουλου
Τα απορρίμματα που φαινομενικά παράγονται, για να πούμε μια αλήθεια από δω και πέρα, δεν έχουν πραγματικά ζυγιστεί. Ελάχιστοι δήμοι έχουν ζυγίσει τα απορρίμματά τους σε βάθος, είτε ενός έτους, είτε στατιστικά όπως ξέρουμε όλοι, σε διάφορες περιόδους για να βγάλεις το μέσο όρο και να υπολογίσεις πόσα απορρίμματα έχουμε. Εμείς ξέρουμε παράδειγμα στη Σπάρτη, αυτό μπορούν να το επιβεβαιώσουν και οι υπόλοιποι εδώ παρόντες, μας χρεώνουν ότι έχουμε 16.000 τόνους απορρίμματα στο Δήμο Σπάρτης. Εμείς ζυγίσαμε όλα τα απορριμματοφόρα, κάναμε περίπου 2.800 ζυγίσεις για ένα έτος συνεχόμενα, και τα βγάλαμε με το ζόρι 12.000 τόνους.
Είναι πολύ σημαντικό αυτό που σας λέω. Μιλάνε για περίπου, στα χαρτιά, 264.000 τόνους παραγωγή αποβλήτων, όλων των αποβλήτων φυσικά. Μετά τις μετρήσεις όπως σας είπα που κάναμε, υπολογίζουμε ότι είναι 25-30% υπερδιαστασιολογημένη παραγωγή των απορριμμάτων, αυτό προκύπτει από τα ζυγολόγια που βγάλαμε, παράδειγμα, στο Δήμο Σπάρτης επί ένα χρόνο.
Αυτό βέβαια, προφανώς αλλάζει λίγο το σχεδιασμό, γιατί υπολογίζεται να κάνουμε μονάδες για 260.000 τόνους, θα έπρεπε να φτιαχτούν συνολικά μονάδες και όχι σύμμεικτα για κομπόστ, για ανακυκλώσιμα υλικά, της τάξης περίπου των 210 έως 220.000 τόνους.
Το μεγάλο ερώτημα είναι, όπως είπε και ο κ. Λυμπεράτος, εάν θα υπολογίσουμε μέσα τα κλαδέματα, τα οποία είναι από μόνα τους ένα ξεχωριστό ρεύμα, που ως Δήμος Σπάρτης, κάναμε έναν υπολογισμό, περίπου ότι παράγουμε 1.500 τόνους. Αυτό ήτα όλο το σκηνικό στην παραγωγή της Πελοποννήσου∙ και έχουμε το ιδιαίτερο φαινόμενο να προσπαθούμε να λύσουμε το πρόβλημα από το 2008 με, κατά τη γνώμη μου, παντελώς λάθος φιλοσοφία και φαίνεται ότι μετά από δώδεκα χρόνια βρισκόμαστε στο απόλυτο μηδέν.
………………………………………………………………………………………………
Ε ρ ώ τ η σ η : Κύριε Αργυρόπουλε τελικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε αποστείλει κάποιες επιστολές. Το περιεχόμενο αυτών των επιστολών τι περιλάμβανε και πότε εστάλησαν αυτές;
Α π ά ν τ η σ η : Πολύ σύντομος θα είμαι, γιατί πολύς κόσμος ίσως να μην τον ενδιαφέρουν αυτές οι επιστολές, αλλά έχει πολύ μεγάλη σημασία, γιατί ουσιαστικά είναι το Α και το Ω όλου του πλαισίου διαχείρισης. Το 2016, προσέξτε τι λέω, το 2016 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έστειλε μια επιστολή, που προειδοποιούσε την Ελλάδα σε δύο αιρεσιμότητες. Τι σημαίνει αιρεσιμότητες, σε δύο υποχρεώσεις να το πω. Πρώτον να φτιάξουν Εθνικό Σχεδιασμό, που τον είχε φτιάξει, αλλά τότε η Ελλάδα καθυστερούσε να στείλει τους Περιφερειακούς Σχεδιασμούς, τους δεκατρείς Περιφερειακούς Σχεδιασμούς, προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Και μάλιστα έξυπνα έλεγε μέσα, προσέξτε, Αύγουστος του 2016, μην φτιάξετε και μη σκεφτείτε να σχεδιάσετε μονάδες ΜΕΑ, δηλαδή Μονάδες Επεξεργασίας Αποβλήτων σύμμεικτων. Εμείς εδώ τελειώσαμε τους Περιφερειακούς Σχεδιασμούς το 2017 τον Ιούνιο, στείλαμε όλους τους Περιφερειακούς Σχεδιασμούς και περιμέναμε βέβαια χαρούμενα να μας πούνε: μπράβο σας παιδιά. Τον Αύγουστο του 2017 μας απαντάει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή με μια επιστολή ότι αυτά που στείλαμε ουσιαστικά δεν είναι στην κατεύθυνση της Κυκλικής Οικονομίας. Αυτή η επιστολή, οφείλω να το πω, ήταν κρυμμένη επί ένα χρόνο. Και εμφανίστηκε τον Ιούνιο του ’18. Και τότε βέβαια, όπως καταλαβαίνετε, η τότε κυβέρνηση και όλοι αυτοί που το ξέρανε, πάθανε ένα ψιλοπανικό, γιατί ένα χρόνο δεν είχανε εμφανίσει αυτή την επιστολή.
Η επιστολή όμως αυτή πολύ απλά έλεγε, ότι, κύριοι, αυτά που μας στείλατε δεν είναι εφαρμόσιμα στα πλαίσια της Κυκλικής Οικονομίας και δεν θα χρηματοδοτηθούν, εάν δεν είναι επαρκώς και λεπτομερώς, ας το πούμε, δικαιολογημένα. Εμείς τι κάναμε; Συνεχίσαμε το ίδιο βιολί και στείλαμε επιτέλους, μετά από πάρα πολλά ψέματα, όπως καταλαβαίνετε, τον Απρίλιο του 2020 το έργο του ΣΔΙΤ Πελοποννήσου για χρηματοδότηση, για έλεγχο. Ενώ όλα αυτά τα χρόνια λέγαμε ότι είναι όλα έτοιμα, δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, παίρνουμε βραβεία σ’ αυτή τη διαχείριση∙ και βεβαίως όπως καταλαβαίνετε το μεγαλύτερο έργο στην Ελλάδα θα ‘πρεπε να ‘ναι και κορώνα για τα υπόλοιπα έργα, τα μικρότερα έργα.
Τέλος πάντων τον Ιούνιο με 17 σελίδες ήρθε η απάντηση και εγώ επειδή αρίθμησα όλες τις κίτρινες κάρτες ή τις κόκκινες κάρτες, που υπάρχουν μέσα και κάποια σημεία απαγορευτικά, να μην ντρεπόμαστε να το πούμε, είναι 122 σημεία τα οποία θέλουν απάντηση. 122 σημεία θέλουν απάντηση, που ουσιαστικά λένε ότι κύριοι δεν προχωράμε πλέον σ’ αυτή τη διαχείριση.
Και έχει πάθει ένα πανικό φυσικά η τωρινή διαχείριση της κυβέρνησης, πήρε την αρμοδιότητα έμμεσα από την Πελοπόννησο και σκέφτονται να φτιάξουν ένα φάκελο κεντρικά στα Υπουργεία. Και με συμβουλές πλέον των ... Όπως καταλαβαίνετε ένα τεράστιο αδιέξοδο που συμπαρέσυρε βέβαια, κατά τα λεγόμενα του κ Γραφάκου, και λογικό είναι, και όλες τις υπόλοιπες – χρηματοδοτήσεις – σχεδιασμούς, όπως είναι η Κέρκυρα, που ήταν ένα πολύ μικρό copy paste της Πελοποννήσου, όλα αυτά τα δώσαμε. Άρα βρισκόμαστε στο 2008 κ Πνευματικέ, και όσοι μας ακούνε, δεν έχουμε κάνει τίποτα δηλαδή, γιατί εμείς άλλα τυρβάζουμε. Δεν θέλουμε να κάνουμε πρακτικά, σε κυβερνητικό επίπεδο, Διαλογή στην Πηγή. Και το καινούργιο φρούτο είναι σαν να ‘ χουμε λύσει όλα τα προβλήματα και δεν ξέρουμε τι να κάνουμε ένα ενεργειακά αξιοποιήσιμο υπόλειμμα. Σκεφτόμαστε να φτιάξουμε τέσσερις μονάδες ενεργειακής αξιοποίησης, όπως κομψά το λένε, είτε πυρόλυση είναι αυτή, γιατί εκεί το πάνε, είτε ξέρω εγώ κλάσμα αεροποίησης είτε καύση …, για να εξαφανίσουμε ουσιαστικά τα απορρίμματα και να δεσμεύσουνε για τουλάχιστον τριάντα χρόνια τη χώρα να μην κάνει ποτέ ανακύκλωση.
Και αυτό που είπε ο κ Πνευματικός, και κλείνω εγώ, είναι ότι είναι απαράδεκτο, παράδειγμα, και μάλιστα μας το φέρανε και σαν πρόταση από τον Φορέα Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων Πελοποννήσου πλέον, ότι τα απορρίμματα που αντιστοιχούν, παράδειγμα λέω, στο Δήμο Σπάρτης για να πάνε στο ΣΔΙΤ, είναι 12.100 τόνοι. Εμείς καλά καλά δεν παράγουμε 12.100 τόνους σύνολο, και αν είναι να τα παραδίνουμε για τα υπόλοιπα 33 χρόνια σε ένα ΣΔΙΤ, γιατί είτε τα παραδώσουμε είτε δεν τα παραδώσουμε θα τα πληρώνουμε προς μεσοσταθμική τιμή 69,12 ευρώ συν ΦΠΑ, δηλαδή πάμε σ’ ένα ποσό περίπου εβδομήντα πέντε – ογδόντα, ογδόντα ευρώ, επί τριάντα τρία χρόνια.
Αυτά τα πράγματα όπως καταλαβαίνετε θα προσβληθούνε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, γιατί αυτά έχουν σχέση με την αλλοίωση του ανταγωνισμού, γράφονται μέσα στα σχέδια των συμβάσεων ότι απαγορεύεται σε ένα Δήμο να σκεφθεί να τα δώσει σ’ ένα τρίτο τα απορρίμματά του. Από πού και ως πού δηλαδή. Θα προτιμούσα να πληρώνω, παράδειγμα, το τοκοχρεολύσιο, αν ήμουνα τρελός δήμαρχος, αύριο το πρωί, στο ΣΔΙΤ, γιατί μου έφτιαξε τρία εργοστάσια, τα οποία κάθονται και καταστρέφονται, παρά να τα δώσω παράδειγμα στον κ Λυμπεράτο. Αυτό μέσα στις συμβάσεις απαγορεύεται. Αυτά τα πράγματα είναι πρωτάκουστα που ακούγονται, και αλλοιώνουν ουσιαστικά το ευρωπαϊκό πνεύμα περί ανταγωνισμού και περί διαχείρισης των αποβλήτων σύμφωνα με την Κυκλική Οικονομία.
(για την απομαγνητοφώνηση: Στέφανος Σταμέλλος)
Σχόλια 
      
Απαντήσεις
Καμία καταχώρηση

Site Meter

ecology Portal (C) 2002
Τα πνευματικά δικαιώματα των περιεχομένων του δικτυακού τόπου είναι ιδιοκτησία του e-ecology.gr και η όποια αντιγραφή ή αξιοποίηση δύναται να γίνεται ύστερα από έγγραφη άδεια του κατόχου ή με αναφορά στην πηγή (e-ecology.gr)